των Κική Βάσσου, Ματίνα Παπαχριστούδη

Επιτροπή Κατοίκων Ακαδημίας Πλάτωνος

Οι δημόσιοι χώροι στην Ελλάδα είναι διαχρονικά ένα κοινωνικό αγαθό σε κρίση. Στη σημερινή περίοδο, υπερχρέωσης της χώρας και καθεστώτος εποπτείας από τους δανειστές, αυτή η κρίση βαθαίνει και αποκτά νέα χαρακτηριστικά που την καθιστούν επικίνδυνη για το μέγεθος, την ποιότητα και, εν τέλει, την ίδια τους την ύπαρξη. Βασική, νέα παράμετρος αυτού του κινδύνου είναι η απορρύθμιση του νομοθετικού πλαισίου για την προστασία του φυσικού και πολιτιστικού πλούτου της χώρας, με κύριο επιχείρημα την “αξιοποίηση” μέσω της πώλησης της δημόσιας γης σε ιδιώτες από το ΤΑΙΠΕΔ καθώς και τη διευκόλυνση των  “επενδύσεων” για να “έρθει η ανάπτυξη”..

Η περίπτωση της Ακαδημίας Πλάτωνος επαληθεύει τόσο τη διαχρονικότητα του ζητήματος όσο και τον τρόπο με τον οποίον αυτό εξακολουθεί να “τακτοποιείται”, παρά τις δραματικές επιπτώσεις στην ποιότητα ζωής στο λεκανοπέδιο της Αθήνας από τον τρόπο που αναπτύχθηκε οικονομικά, κοινωνικά και πολεοδομικά η Αττική.

Η συνοικία Ακαδημία Πλάτωνος, με τις δύο γειτονιές της, αναπτύσσεται γύρω από τον ιστορικό και αρχαιολογικό τόπο της Ακαδημίας του Πλάτωνος. Βρίσκεται σε απόσταση αναπνοής και σε επαφή με το Ιστορικό Κέντρο της Αθήνας, από το οποίο την διαχωρίζει το φράγμα των επίγειων σιδηροδρομικών γραμμών του ΟΣΕ. Περιβάλλεται από δυο ταχείας κυκλοφορίας αυτοκινητόδρομους – Κηφισού και Λ. Αθηνών. Μεγάλο τμήμα της περιοχής  αναπτύχθηκε μετά τον πόλεμο σαν βιομηχανικό, δεχόμενο την άμεση επιρροή από τον Ελαιώνα, ενώ σήμερα πολλές μεγάλες μονάδες (Λαναράς, Μουζάκης, κα) καθώς και βιοτεχνίες έχουν κλείσει.Στη συνοικία  έχει σωρευτεί διαχρονικά μεγάλος όγκος προβλημάτων: υποβάθμιση του περιβάλλοντος κατοικίας και της ποιότητας ζωής, του αρχαιολογικού χώρου, των κοινωνικών συνθηκών και των χώρων που συγκεντρώνονται οι διάφορες οικονομικές δραστηριότητες. Αυτή η υποβάθμιση αναγνωρίζεται από το 1988 και με επίσημο τρόπο, από το Γενικό Πολεοδομικό Σχέδιο του δήμου.

Χρειάστηκαν 22 χρόνια και διαρκείς, μαζικές κινητοποιήσεις των κατοίκων για να φτάσουμε σε μια πρώτη ουσιαστική ενέργεια από πλευράς πολιτείας, στα τέλη  του 2010, για τη σωτηρία του Αρχαιολογικού Χώρου. Δηλαδή, να μην ανεγερθεί ένα μεγαθήριο 19500 τ.μ. σχεδόν σαν σφήνα στο σώμα του χώρου, να αποφασιστεί η απαλλοτρίωση του οικοπέδου και να θεσμοθετηθούν ορισμένα μέτρα μείωσης της δόμησης στη γύρω περιοχή. Όμως, από το 2010 μέχρι σήμερα, οι απαλλοτριώσεις δεν έχουν προχωρήσει, επιτρέποντας  στη Reds sa να αμφισβητεί την απόφαση επανοριοθέτησης του Α.Χ. και να επιμένει στην προώθηση της “νόμιμης επένδυσης”.

Η εξαγγελία για την ανέγερση του Μουσείου της Πόλης των Αθηνών στον αρχαιολογικό χώρο εντείνει το ενδιαφέρον των διάφορων μεγάλων ή μικρότερων επενδυτών.

Από το 2008, στον κόμβο Λενορμάν & Κηφισού, στα όρια Ακ. Πλάτωνος – Κολοκυνθούς – Περιστέρι,  στο πρώην εργοστάσιο Μουζάκη, η εταιρεία  Artume που εξαγόρασε η BlackRock, επιδιώκει με κάθε μέσο την κατασκευή ενός Mall εμπορίου και μαζικής ψυχαγωγίας με τον τίτλο  “Academy Gardens”, πάνω από 45.000 τμ.

Οι «επενδυτές» δηλώνουν πως θα συμβάλουν στην «αξιοποίηση» του Αρχαιολογικού χώρου της Ακαδημίας Πλάτωνα, αλλά και του μελλοντικού Μουσείου της Πόλης των Αθηνών.  Υπόσχονται χιλιάδες θέσεις εργασίας που υπολόγισαν με μαθηματικούς τύπους στα χαρτιά.

Τα σχέδια της Artume προωθήθηκαν με την αγαστή συνεργασία του νυν   Δήμαρχου στην Αθήνα, του πρώην περιφερειάρχη Σγουρού και, κυρίως,  όλων  των κυβερνήσεων της προηγούμενης περιόδου.

  • Με διαδικασίες μιας νύχτας κατεδάφισαν κτίρια βιομηχανικής αρχιτεκτονικής κληρονομιάς.
  • Με επιλεκτικές ρυθμίσεις εξαιίρεσαν την ιδιοκτησία μόνον της Artume από τη μείωση των όρων δόμησης που προβλέπεται για όλη την περιοχή γύρω από τον αρχαιολογικό χώρο. Το ΣτΕ με επανειλημμένες αποφάσεις του, μετά από προσφυγή των κατοίκων, έχει επιστρέψει όλα τα σχέδια ΠΔ για τους όρους δόμησης στο ΟΤ της εταιρείας και γι αυτό η “επένδυση” δεν έχει προχωρήσει ακόμη.
  • Άλλαξαν τις χρήσεις γης με τοπική τροποποίηση του Γενικού Πολεοδομικού Σχεδίου μόνο για την ιδιοκτησία της Artume.

Η πολυεθνική διάλεξε με μεγάλη ακρίβεια τη θέση. Στο στόχαστρό της εκτός από την εμπορική εκμετάλλευση του αρχαιολογικού χώρου, είναι η αρπαγή της αγοράς της δυτικής Αθήνας, κύρια του Περιστερίου.

Η καραμέλα που πέταξαν για να αρπάξουν ευχαρίστως, προηγούμενη συγκυβέρνηση, δήμαρχοι και λοιποί είναι η «αναβάθμιση», που οι ίδιοι ΔΕΝ ΠΡΟΩΘΟΥΝ εδώ και 40 χρόνια.

Το περιτύλιγμα είναι η δήθεν «τοπική ανάπτυξη και οι νέες θέσεις εργασίας»,  όταν οι εμπορικοί σύλλογοι της περιοχής δυτικής Αθήνας υπολογίζουν ότι το Mall θα οδηγήσει στην απώλεια 6000 θέσεων εργασίας από τα μαγαζιά που λειτουργούν σήμερα και θα κλείσουν.

Το κόμμα του ΣΥΡΙΖΑ, σαν αντιπολίτευση, δήλωνε αντίθετο στην κατασκευή του Mall  και είχε υποβάλει αρκετές ερωτήσεις στη Βουλή. Η  περιφερειάρχης Αττικής, κα Δούρου, συμμετείχε στις αυτοδιοικητικές εκλογές με πρόγραμμα που συμπεριλάμβανε την αντίθεση στην κατασκευή του Mall και την προώθηση της ανάπλασης και αναβάθμισης της περιοχής. Η περιφέρεια Αττικής παρότι έχει την αρμοδιότητα να προωθήσει το πρόγραμμα, επί 2,5 χρόνια δεν προχωρά τις ενέργειες με βάση τις πολύ συγκεκριμένες προτάσεις που της έχουν υποβληθεί.

Οι  εξελίξεις ήρθαν σε τελείως αντίθετη κατεύθυνση.

Από τις κυβερνήσεις ΣΥΡΙΖΑ – ΑΝΕΛ  αντί να προωθηθεί το πρόγραμμα πολεοδομικής ανάπλασης με πυρήνα τον αρχαιολογικό χώρο στην βιομηχανική περιοχή που τον περιβάλλει, όπου και βρίσκεται η ιδιοκτησία της πολυεθνικής, ακολουθήθηκαν μια σειρά μεθοδεύσεις με στόχο να διευκολυνθεί η πολυεθνική να ανεγείρει το Mall. Επίσης, η περιφέρεια Αττικής παρότι έχει την αρμοδιότητα να προωθήσει το πρόγραμμα πολεοδομικής αναβάθμισης με βάση τις πολύ συγκεκριμένες προτάσεις που της έχουν υποβληθεί, επί 2 χρόνια δεν προχωρά τις ενέργειες, αφήνοντας το “πεδίο ελεύθερο”.

Το ΥΠΕΚΑ, παρά τη δέσμευση της ηγεσίας του το Μάη 2015 ότι δεν θα προωθηθεί οτιδήποτε χωρίς ενημέρωση των κατοίκων, αποστέλλει σχέδιο Προεδρικού Διατάγματος στο ΣτΕ για αύξηση του ύψους στην ιδιοκτησία της εταιρείας από 17,50μ, που ισχύει σήμερα, σε 21μ. Το ΣτΕ για 3η φορά το επιστρέφει ζητώντας και νέα γνωμοδότηση από το ΥΠΠΟ. Οι κάτοικοι σε συνάντηση με το υπουργείο δηλώνουν την κατηγορηματική αντίθεσή τους στις ενέργειές του και υποβάλλουν υπόμνημα. Το υπουργείο επιμένει και ζητάει γνωμοδότηση από το ΥΠΠΟ για αύξηση του ύψους. Η πολιτική ηγεσία του ΥΠΠΟ υπό τον τότε υπουργό Μπαλτά, παρότι είχε στη διάθεσή της έγγραφο της αρμόδιας υπηρεσίας που επαναλάμβανε τη θέση της για μείωση του ύψους στα 15μ, εισάγει το θέμα στο Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο. Με εισήγηση της πολιτικής ηγεσίας θετική για τις επιδιώξεις της εταιρείας, η πλειοψηφία του οργάνου συμφωνεί με την αύξηση του ύψους, προτείνοντας κάποιες ελάχιστες ρυθμίσεις δήθεν προστασίας για την περιοχή.

Η τελευταία εξέλιξη είναι και η χειρότερη.

Το Κυβερνητικό Συμβούλιο Οικονομικής Πολιτικής υπο τον Γ. Δραγασάκη, στις  9 Μάη, αποφάσισε να εγκρίνει την εισήγηση Σταθάκη για την κατασκευή του Mall της πολυεθνικής ARTUME – BLACKROCΚ, στο χώρο του πρώην εργοστασίου Μουζάκη.

Υιοθετώντας όλα τα επιχειρήματα της εταιρείας περί “ανάπτυξης”, συνδέοντας προκλητικά ένα Mall με την “αναβάθμιση και προστασία” του αρχαιολογικού χώρου της Ακ. Πλάτωνος, η κυβέρνηση επιδιώκει να περάσει σαν οδοστρωτήρας πάνω από τους πολύχρονους αγώνες κατοίκων, μικρών επαγγελματιών και καταστηματαρχών στις γειτονιές μας, στο Περιστέρι και σε άλλες περιοχές της δυτικής Αθήνας. Ξεπερνώντας κάθε γνωστή, μέχρι σήμερα, μεθόδευση, δίνει την έγκριση στον υπουργό Σταθάκη να νομοθετήσει όλες τις πολεοδομικές ρυθμίσεις σύμφωνα με τα συμφέροντα της εταιρείας καθώς και  να υπογράψει μνημόνιο συνεργασίας μαζί της!

Ο συνετός, κυβερνητικός ΣΥΡΙΖΑ  πετάει στα σκουπίδια τον ΣΥΡΙΖΑ των “λαϊκίστικων κραυγών και δεσμεύσεων” και στην Ακαδημία Πλάτωνος. Ο ΣΥΡΙΖΑ διατυμπάνιζε ότι το Mall είναι καταστροφή. Δεν είχε μόνο πρόβλημα με τους όρους δόμησης που προωθούσαν οι προηγούμενοι “κακοί”, όπως προσπαθούν να παρουσιάσουν τώρα. Η δική μας μνήμη δεν κάνει κωλοτούμπες.

Η κατασκευή του  Mall σημαίνει:

  • Καταστροφή των μικρών επιχειρήσεων των Σεπολίων, του Κολωνού, του Σκουζέ, του Πλάτωνα, όσων ακόμα επιβιώνουν από την εφαρμογή των μνημονίων.
  • Ερήμωση στο Μπουρνάζι, κτύπημα της εμπορικής αγοράς στο Περιστέρι και τους άλλους γειτονικούς δήμους.
  • “Ανάπτυξη” με ανακυκλώσιμους εργαζόμενους και κατάργηση της Κυριακάτικης αργίας από την εγκατάσταση μεγάλων εμπορικών αλυσίδων.
  • Κυκλοφοριακή συμφόρηση σε ένα ήδη επιβαρυμένο κόμβο. Τσιμεντοποίηση απίστευτου μεγέθους, με μαντρότοιχους από μπετόν στα 21μ., αν γίνουν πράξη οι τελευταίες μακέτες της εταιρείας που είδαν τη δημοσιότητα.
  • Εμπορευματοποίηση ενός παγκόσμιας αξίας πολιτιστικού αγαθού, με την «εμπορική χρήση» του ονόματος της Ακαδημίας στον τίτλο ενός πολυκαταστήματος (Academy Gardens) και τη μετατροπή του αρχαιολογικού χώρου σε αυλή του Mall. Αντί της ανέγερσης του Μουσείου της πόλης των Αθηνών, διαρρέουν ότι στα “αντισταθμιστικά οφέλη του μνημονίου συνεργασίας” θα συμπεριλαμβάνεται η δυνατότητα έκθεσης αρχαιολογικών ευρημάτων που φυλλάσσονται στις αποθήκες του ΥΠΠΟ στην περιοχή.
  • Σαρωτική αλλαγή σε όλες τις γειτονιές γύρω από την περιοχή της Ακαδημίας Πλάτωνα, από τη Λ. Αθηνών, το μέτωπο του Κηφισού και μέχρι τα Σεπόλια. Οι χρήσεις του Mall θα κατασκευάσουν “ταυτότητα” για όλη την περιοχή με προσέλκυση και άλλων χρήσεων εμπορευματοποίησης, μακριά από τις πραγματικές ανάγκες των εργαζόμενων και των κατοίκων.

 Οι κάτοικοι της περιοχής, αλλά και από άλλα σημεία της πόλης που γνώρισαν το χώρο και ήρθαν σε επαφή με τις πολύμορφες πρωτοβουλίες και δράσεις που αναπτύσσονται πλέον με πυρήνα το αρχαιολογικό πάρκο, επιμένουμε σε όσα αγωνιστήκαμε μέχρι τώρα, στο στόχο για μια καλύτερη ζωή. Για:

  • Πραγματική αναβάθμιση του Αρχαιολογικού Χώρου, προστασία και ανάδειξη της μεγάλης ιστορικής και πολιτιστικής του αξίας, ανοιχτό στους πολίτες και την καθημερινότητα των κατοίκων, που στάθηκαν οι μόνοι ικανοί να διατηρήσουν την ύπαρξή του.
  • Πραγματική αναβάθμιση των περιοχών κατοικίας με την εξασφάλιση όλων των απαραίτητων υποδομών (δρόμοι, αποχέτευση, αθλητικοί και ελεύθεροι χώροι, κοινωνικές λειτουργίες).
  • Πολεοδομική ανάπλαση, με επίκεντρο τον πολιτισμό και τη γνώση, της περιοχής του Βιομηχανικού Πάρκου (ΒΙΟΠΑ), που ερημώνει από την αποβιομηχάνιση, ενάντια στις κερδοσκοπικές επενδύσεις-φούσκες, που δεν καλύπτουν ούτε στο ελάχιστο τις ανάγκες για σταθερή εργασία.
  • Στήριξη των μικρών επιχειρήσεων και υπεράσπιση των θέσεων εργασίας σε αυτές.

Μέχρι σήμερα έχουμε δώσει έναν επίμονο αγώνα για την διεκδίκηση του δημόσιου χώρου σαν αγαθό πραγματικής βελτίωσης της ποιότητας ζωής στις γειτονιές μας και στην πόλη. Συνεχίζουμε με αυτόν το στόχο και παράλληλα υπερασπιζόμαστε τον πολιτιστικό μας πλούτο από την έμμεση ή άμεση ιδιωτικοποίηση που προσβλέπει στην αξιοποίησή του εν είδει Disneyland.

ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΧΩΡΟΣ ΑΚΑΔΗΜΙΑΣ ΠΛΑΤΩΝΟΣ

Ανοιχτός – Δημόσιος – Ελεύθερος χώρος Πολιτισμού

ΓΕΙΤΟΝΙΑ «ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΠΛΑΤΩΝΟΣ»

Αγώνας για την Ποιότητα Ζωής – Γειτονιά ενεργητικής Αλληλεγγύης

Απάντηση