Μέσα στο καλοκαίρι ανακοινώθηκε ο διορισμός της νέας δ/σας συμβούλου του Υπερταμείου, που δέχθηκε να συνεισφέρει στην εκποίηση της δημόσιας περιουσίας, με τις συμβολικές αποδοχές των 270 χιλ ετησίως. Θέση ευθύνης θα έλεγε ένας καλόπιστος. Λάθος. Οι αποδοχές αυτές είναι απαλλαγμένες από την ευθύνη για τον τρόπο, τους όρους και το αντίτιμο που θα παραχωρηθούν για 99 χρόνια όσα έχουν απομείνει από  το νερό, το ρεύμα, τις παραλίες, τα λιμάνια ή τα αεροδρόμια. Ας θυμηθούμε ότι στο Υπερταμείο, εκτός των όσων είχαν ήδη παραχωρηθεί, με το 4ο μνημόνιο πέρασαν για 99 χρόνια, δύο σημαντικά κοινά αγαθά, το νερό (ΕΥΑΘ – ΕΥΔΑΠ) (τα ποσοστά που δεν κατέχει το ΤΑΙΠΕΔ στις δύο εταιρείες), οι αστικές συγκοινωνίες (ΟΑΣΑ – Αττικό Μετρό), ο ΟΣΕ, ΟΑΚΑ, ΕΛΤΑ, «Ελ. Βενιζέλος» (το 25% των μετοχών – το 30% ανήκει στο ΤΑΙΠΕΔ), «Ελληνικές Αλυκές», ΕΤΒΑ – ΒΙΠΕ, Ανώνυμη Εταιρεία Διώρυγας Κορίνθου, Οργανισμός Κεντρικών Αγορών και Αλιείας, Κεντρική Αγορά Θεσσαλονίκης, ΔΕΗ (το ποσοστό που δεν κατέχει το ΤΑΙΠΕΔ), HELEXPO, Καταστήματα Αφορολογήτων Ειδών, ΕΥΑΘ και ΕΥΔΑΠ Κτιριακές Υποδομές ΑΕ, ΕΛΒΟ, Αττικό Μετρό και ΔΕΗ. Επίσης, μεταβιβάζονται αυτοδικαίως και χωρίς αντάλλαγμα από το ΤΑΙΠΕΔ στο Υπερ-ταμείο, τα δικαιώματα εκμετάλλευσης των μικρότερων περιφερειακών αεροδρομίων της χώρας που δεν έχουν παραχωρηθεί στη γερμανική Fraport.

Ο προκλητικός αυτός μισθός, που καλούνται να πληρώσουν οι άνεργοι, οι ελαστικά εργαζόμενοι, τα μπλοκάκια των 300 -500 ευρώ, μισθωτοί και συνταξιούχοι που έχουν χάσει τις μισές τους αποδοχές κλπ, έχει ένα συγκεκριμένο συμβολισμό. Επικυρώνει την μετατροπή της χώρας σε μπανανία, από όλες τις απόψεις. Μια χώρα χωρίς δημόσια περιουσία και με εκποιημένους τους φυσικούς της πόρους, είναι απλώς ένας χώρος προορισμένος να αποτελέσει πεδίο κερδοφορίας των πιο αρπακτικών και κερδοσκοπικών μερίδων του κεφαλαίου. Στέλνει το σήμα ότι η κοινωνία είναι παραδομένη υποχρεώνοντας την να πληρώσει ακριβά το σχοινί που θα την κρεμάσουν. Το σκοινί που λέγεται Αικατερινάρη, Στουρνάρας, Τσοτσορός (ΕΛΠΕ) ή τόσοι άλλοι από τους «προθύμους» σε χρυσοπληρωμένες θέσεις μη- ευθύνης.

Γιαυτό και το αφήγημα της ανάπτυξης που στερεοτυπικά επαναλαμβάνουν οι κυβερνώντες, έχοντας μάλλον την βεβαιότητα ότι κανείς δεν έχει όρεξη να προσέξει τι λένε, παρουσιάζει μια αξιοσημείωτη σταθερότητα τα τελευταία χρόνια με όλες τις κυβερνήσεις που πέρασαν. Αποτυπώνεται σε όλο τον κεντρικό σχεδιασμό, στα χωροταξικά σχέδια, στην νομοθεσία, στα μέτρα πολιτικής και φυσικά στην λεγόμενη «ιδιωτικοποίηση» των πάντων. Το συνόψισε πριν λίγο καιρό ο κ. Τσίπρας, σε μια συνέντευξη που έδωσε στο ΥΠΕΝ η οποία δεν έτυχε ιδιαίτερης δημοσιότητας. Αν κανείς ανατρέξει σε όσα είπε, δεν θα δυσκολευτεί να αναγνωρίσει το πως οραματίζονται τη χώρα οι πολυεθνικές, οι εγχώριοι επιχειρηματικοί τους συνεργάτες και οι πολιτικοί εκφραστές τους.

  1. Η χώρα -διάδρομος: διάδρομος μέσω των μεγάλων μεταφορικών και ενεργειακών δικτύων που ενώνουν την Ανατολή με την Ευρώπη. Λιμάνια και μεγάλοι δρόμοι για τις μεταφορές της Άπω Ανατολής προς Ευρώπη, αγωγοί για τη μεταφορά υδρογονανθράκων.
  2. Η χώρα -πεδίο εξορύξεων με εντατικοποίηση των εξορύξεων στην Κεντρική Ελλαδα (Γκιώνα- Οίτη –Καλλίδρομο, Β. Εύβοια και ενώ διερευνούνται και τα Γεράνεια Όρη για βωξιτη), στη Χαλκιδική, στα νέα πεδία εξόρυξης λιγνίτη, στις νέες γεωτρήσεις αναζήτησης μαύρου χρυσού και λοιπών υδρογονανθράκων στην Δυτική Ελλάδα, (ταυτόχρονα με την άνευ σχεδιασμού καταστροφική επέλαση των ΒΑΠΕ).
  3. Η χώρα παροχής τουριστικών υπηρεσιών μεγάλων all inclusive συγκροτημάτων όπως τα εντελώς ασύμβατα με το ελληνικό περιβάλλον γκολφ στην Atalanti Hills και το Βάι ( Τοπλού) και προώθησης μεγάλων σχεδίων εμπορικών εκμεταλλεύσεων και εκμεταλλεύσεων real estate.
  4. Η χώρα ανοίξαμε και σας περιμένουμε, με το ξεχαρβάλωμα όχι μόνο της εργατικής αλλά και της περιβαλλοντικής και χωροταξικής νομοθεσίας, την κατά παραγγελία νομοθέτηση όπως στο Ελληνικό, στην Φιλαδέλφεια, στην Ακαδημία Πλάτωνος, τις σκανδαλώδεις επιδοτήσεις των μεγάλων ιδιωτικών ομίλων σε όλα τα πεδία, τα μεγάλα δημόσια έργα που εξυπηρετούν ιδιωτικά σχέδια, την εκποίηση της δημόσιας περιουσίας και με τους μόλις 15 επιθεωρητές περιβάλλοντος για όλη τη χώρα. Για το σκοπό αυτό κινητοποιούνται όλα τα μεγάλα μέσα: ΜΜΕ σε απόλυτα διατεταγμένη υπηρεσία, καταστολή και αστυνομοκρατία, επηρεασμός της κοινής γνώμης μέσω της κατοχής μεγάλων ομάδων. Πρόσφατα, εγκαινιάστηκε το νέο πρότυπο που πήρε μεγάλες διαστάσεις στη Ν. Φιλαδέλφεια με οργανωμένες ομάδες τραμπούκων και προοιωνίζει μια ακόμη πιο ζοφερή προοπτική.

Σε δεύτερο ρόλο εντατικοποιείται και συγκεντρώνεται  η πρωτογενής παραγωγή με φθηνά χέρια ακόμη και ανήλικων μεταναστών, με αλόγιστη χρήση αγροχημικών και νερού και σταδιακή διείσδυση των μεταλλαγμένων. Το νέο περιβάλλον που διαμορφώνουν οι λεγόμενες συμφωνίες παγκόσμιου εμπορίου όπως η TTIP και η CETA, θα ολοκληρώσουν την στροφή αυτή, αφού μεταξύ άλλων, αίρουν την ταυτοποίηση και την προστασία των τοπικών προϊόντων.

Φυσικά ο  καθένας μπορεί να δει ότι ακόμη και σε αυτό το αφήγημα υπάρχουν αντιφάσεις. Για παράδειγμα εξορύξεις, ενεργειακές εγκαταστάσεις βιομηχανικής κλίμακας και τουρισμός δεν πάνε μαζί. Αν τα βουνά της χώρας,  τα νησιά του Αιγαίου και η Κρήτη γεμίσουν γιγάντιες ανεμογεννήτριες, πυλώνες και υποσταθμούς, όπως ήδη γίνεται, αν στις εξορύξεις υδρογονανθράκων υπάρξει κάποιο ατύχημα -όπως αυτό που είχε συμβεί στον κόλπο του Μεξικού με τρομακτικές επιπτώσεις σε θάλασσες και ακτές- ή αν καταστραφεί η Ανατολική Χαλκιδική όπως καταστρέφεται δεκαετίες η Φωκίδα, ο παράδεισός μας δεν θα προσφέρεται για τουρισμό. ( Ίσως γιαυτό προνοούν να περιορίζουν τους τουρίστες σε κλειστά συγκροτήματα απ’όπου θα έχουν περιορισμένη μόνο θέα του ορίζοντα.)

Σε αυτό το αφήγημα εκτός από αντιφάσεις υπάρχουν και κίνδυνοι: οι ενεργειακοί δρόμοι είναι συνήθως δρόμοι φωτιάς, με αύξηση της εκμετάλλευσης, των συγκρούσεων, της καταστολής, όταν πρόκειται για χώρες σε ευάλωτη θέση όπως η δική μας. Οι εξορύξεις υδρογονανθράκων επίσης έχουν αποδεδειγμένη συμμετοχή στην αύξηση της σεισμικής δραστηριότητας και ένας σεισμός αυξάνει μεταξύ άλλων και τις πιθανότητες ατυχήματος στη θάλασσα. Αντιμετωπίζονται όλα αυτά με Μελέτες Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων copy-paste (από την αντίστοιχη για τις γεωτρήσεις της Κύπρου) και με πρόθυμους για όλα Υπουργούς που τις επικυρώνουν;

Θα  τους αφήσουμε;

Οι ισχυρές αντιστάσεις και το περιβαλλοντικό κίνημα της προηγούμενης περιόδου που στην Ελλάδα κορυφώθηκε την πρώτη δεκαετία του 21ου αιώνα, δεν ήταν ακόμη και στην καλύτερη περίοδό τους ικανές να αντιστρέψουν ούτε το μοντέλο της αχαλίνωτης κερδοσκοπίας μέσα από την υπερεκμετάλλευση, ούτε την ασυδοσία στη ρύπανση (Θριάσιο- Ελευσίνα, Ασωπός κλπ).

Ένα κεντρικό πρόβλημα είναι ότι σε ελάχιστο βαθμό στην κοινωνία αλλά σε μεγάλο μέρος της Αριστεράς έχει συνειδητοποιηθεί :

  • ο καθολικός τρόπος με τον οποίο συνδέεται η υπερεκμετάλλευση των ανθρώπων και της φύσης με το καπιτα-ληστρικό μοντέλο της λεγόμενης ανάπτυξης, η οικολογική με την οικονομική κρίση
  • το κόστος για την ζωή μας που σχετίζεται με αυτή την υποβάθμιση, κόστος που πληρώνουν οι πιο ευάλωτοι: οι ανοχύρωτοι στις ακραίες κλιματικές συνθήκες, στην ξηρασία, στις φυσικές καταστροφές, στη βιομηχανική ρύπανση, στην ρύπανση των εδαφών και των νερών, στην υποβάθμιση περιοχών, στην αύξηση της στάθμης της θάλασσας

όπως λέει και ο παπα- Γιάννης Οικονομίδης των Οινοφύτων: «Μπορούμε να θυμώνουμε δεκαετίες με κυβερνήσεις που η κάθε μια θα εφαρμόζει το μνημόνιο που μας φόρεσε η προηγούμενη, που την τιμωρήσαμε φέρνοντας ξανά στην εξουσία αυτή που μας έφερε το προ-προηγούμενο μνημόνιο… αλλά δεν θα καταψηφίσουμε ποτέ μια κυβέρνηση που δεν διαχειρίζεται απόβλητα, δεν φροντίζει τα υδατικά αποθέματα, δεν ενδιαφέρεται για την χωροταξία.»

Ακόμη περισσότερο, συχνά οι εργαζόμενοι σε ένα κλάδο είναι όχι απλά αδιάφοροι αλλά εχθρικοί σε περιβαλλοντικά αιτήματα όταν θεωρούν ότι αντιστρατεύονται τις δουλειές τους. Το παράδειγμα των εργαζομένων στην Ελληνικός Χρυσός είναι το πιο γνωστό αλλά δεν είναι η εξαίρεση: είναι ο κανόνας, ακόμη και σε περιπτώσεις λιγότερο επαπειλούμενες όπως είναι οι εργαζόμενοι στη ΛΑΡΚΟ και το Αλουμίνιο, στη Βιομηχανική Ζώνη Οινοφύτων-Σχηματαρίου κλπ. Πρόσφατο παράδειγμα η ΓΕΝΟΠ ΔΕΗ που με ανακοίνωση της ανακάλυψε ότι η κλιματική αλλαγή είναι …απάτη.

Η παραδοσιακή αλλά και η λιγότερο παραδοσιακή Αριστερά αντιμετωπίζει το θέμα της ανάπτυξης μονοδιάστατα, χωρίς να αμφισβητεί τον πυρήνα της, εκτός από την κατανομή του παραγόμενου πλούτου και αυτό όχι πάντα. Είναι αξιοσημείωτο ότι με ελάχιστες εξαιρέσεις π.χ. του Περιφερειάρχη Δυτικής Ελλάδας, ουδείς ένιωσε την ανάγκη να ασχοληθεί με την πρόσφατη υπογραφή της ΣΜΠΕ των γεωτρήσεων στο Ιόνιο και τον Πατραϊκό Κόλπο και την παραχώρηση των δικαιωμάτων σε ενεργειακούς κολοσσούς όπως η TOTAL , η Exxon Mobil, η Energeian.

Το μόνο πρόβλημα που γίνεται κάπως πιο εύκολα αντιληπτό από περισσότερους, είναι οι ιδιωτικοποιήσεις ιδιαίτερα όταν αυτές χτυπάνε ευαίσθητα αγαθά όπως το νερό, το ρεύμα, τη διαχείριση των απορριμμάτων. Ιδιωτικοποιήσεις που – από την άλλη μεριά- ενεργοποιούν υπερ τους τα αντανακλαστικά μιας χειμαζόμενης κοινωνίας που έχει συνηθίσει σε μια ιδιαίτερα προβληματική κρατική διαχείριση.

Ωστόσο παρόλες τις δυσκολίες, οι περιβαλλοντικές αντιστάσεις εμφανίζουν μια αξιοσημείωτη ανθεκτικότητα.

Μερικοί από τους αγώνες της περιόδου είναι αυτοί ενάντια στα σχέδια που καταβροχθίζουν και τσιμεντοποιούν πολύτιμους ελεύθερους χώρους, όπως των μεγάλων ποδοσφαιρικών γηπέδων τύπου αρένας στην Ν. Φιλαδέλφεια και το Γουδή, ενάντια στο έγκλημα του Ελληνικού, για την προστασία του Υμηττού και της Ακαδημίας Πλάτωνος, ενάντια στη συνέχιση του ΧΥΤΑ Φυλής. Αγώνες που συνεχίζονται σε διάφορα σημεία της χώρας ενάντια στις ΒΑΠΕ στην Κρήτη, τη Μάνη, την Νότια Εύβοια, τα νησιά του Αιγαίου. Σημαντικοί και εμβληματικοί αγώνες χρόνων που βρίσκονται σε κρίσιμη καμπή είναι οι Σκουριές και ο Αχελώος. Ο τελευταίος ετοιμάζεται να αποχαιρετήσει την κοίτη του οριστικά αφού ακόμη και στο ψηλότερο σημείο του, σχεδιάζεται η αποπεράτωση και λειτουργία του φράγματος της Μεσοχώρας που αποτελεί την κεφαλή της εκτροπής, με τον φερετζέ του υδροηλεκτρικού.

Και εδώ μέσες λύσεις δεν χωρούν. Ούτε μικροψυχίες, ούτε μικροπολιτικές σκοπιμότητες, ούτε ψεύτικες δικαιολογίες. Το παράδειγμα του ΚΚΕ (όποιος δεν είναι μαζί μου είναι εναντίον μου) είναι ενδεικτικό μιας στάσης που εμφιλοχωρεί τόσο στην Αριστερά όσο και στα κινήματα. Ωστόσο αν δεν υποστηρίξουμε δυναμικά τις εστίες αντίστασης, η επόμενη μέρα θα μας βρει τσακισμένους. Και τότε όλα θα είναι πιο εύκολα για τους επελαύνοντες και κραταιούς κομπιναδόρους που αυξάνουν τα κέρδη τους εν μέσω κρίσης, ρίχνουν τον φερετζέ της νομιμοφάνειας και ετοιμάζονται να καταβροχθίσουν τα τελευταία ψήγματα δημοκρατίας και ελευθερίας, δείχνοντάς μας το δρόμο για τον τρίτο κόσμο.

Απάντηση