της Ηρώς Διώτη

«Το σπίτι μας καίγεται», είπε η Γκρέτα Τούνμπεργκ απεθυνόμενη στους παγκόσμιους ηγέτες λίγες μέρες μετά την ομιλία της για το κλίμα στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ του Νταβός τον Ιανουάριο. «Θέλω να σας πανικοβάλω. Θέλω να νιώσετε το φόβο που νιώθω κάθε μέρα. Το οφείλουμε στους νέους ανθρώπους, να τους δώσουμε ελπίδα. Και μετά θέλω από εσάς να δράσετε. Θέλω να δράσετε όπως δράτε σε μια κρίση. Θέλω να δράσετε όπως θα δρούσατε αν καιγόταν το σπίτι σας».

Είναι βέβαιο ότι η φωνή της ακούστηκε μέχρι τα πέρατα κινητοποιώντας εκατομμύρια κόσμου σε παγκόσμιες διαδηλώσεις για την κλιματική αλλαγή. Ίσως έφτασε και στα αυτιά των κατοίκων του Βόλου, που εδώ και πολύ καιρό καίγεται και το «δικό τους» σπίτι από τα σκουπίδια που καίει η Τσιμεντοβιομηχανία ΑΓΕΤ ΗΡΑΚΛΗΣ-Lafarge. Η υπόθεση δεν είναι τωρινή. Η επιχείρηση για καύση των απορριμμάτων στην περιοχή της Μαγνησίας και όχι μόνο εκεί, είχε ξεκινήσει από το 2011 με την προσπάθεια λειτουργίας ενός εργοστασίου παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από την εταιρεία ENGAL Α.Ε με πρώτη ύλη, παρά τις διαβεβαιώσεις των υπευθύνων, σύμμικτου σκουπιδιού. Αυτή η επένδυση τότε ευτυχώς δεν προχώρησε.

Παρά ταύτα και παρά τα κατατεθειμένα σχέδια για μια εναλλακτική διαχείριση των απορριμμάτων από οργανώσεις, φορείς και επιστήμονες, το 2013 υπέγραψε ο τότε υπουργός περιβάλλοντος του ΠΑΣΟΚ, Γιάννης Μανιάτης, να δοθεί άδεια σε τσιμεντοβιομηχανίες να καίνε σκουπίδια. Η εμμονή στο να μην προωθηθεί ένα μοντέλο διαχείρισης με διαλογή στην πηγή, ανακύκλωση, κομποστοποίηση, εξυπηρετούσε και εξυπηρετεί φυσικά τις επιθυμίες διαφόρων επίδοξων επιχειρηματιών που αυξάνουν τα κέρδη τους θυσιάζοντας την υγεία των ανθρώπων και το περιβάλλον. Η κυβέρνηση του ΣΥΡΙµΑ συνέχισε στο ίδιο μοτίβο τροποποιώντας την Άδεια Περιβαλλοντικών Όρων το 2014, για καύση σύμμικτου απορρίμματος. Αυτό σήμαινε καύση πρώτης ύλης χωρίς να έχει γίνει προδιαλογή και μάλιστα σε μια περιοχή εξαιρετικά επιβαρυμένη, όπως ο Βόλος, από τη ρύπανση των βιομηχανιών. Μάλιστα, διαπιστώθηκε ότι η πρώτη ύλη δεν είναι ντόπια, αλλά αμφίβολης προέλευσης, με έγγραφα παραποιημένα και εισάγεται κυρίως από το εξωτερικό με πλοία που φτάνουν στο λιμάνι του Βόλου, φορτώνονται σε ανοιχτά φορτηγά της ΑΓΕΤ και πάνε στον αποτεφρωτήρα της Lafarge.

Είναι σχεδόν περιττό να ειπωθεί ότι τέτοια μοντέλα διαχείρισης αποβλήτων συμβάλλουν στην κλιματική αλλαγή και την ατμοσφαιρική ρύπανση και επηρεάζουν άμεσα πολλά οικοσυστήματα και είδη. Στην περίπτωση του Βόλου, όπου η κατάσταση στον τομέα των απορριμμάτων είναι πρωτόγονη, με το 6% να ανακυκλώνεται από τους πολίτες, άλλο τόσο από ρακοσυλλέκτες και το υπόλοιπο να θάβεται, η καύση των απορριμμάτων επιβαρύνει την ήδη κακή περιβαλλοντική κατάσταση. Απελευθερώνει διοξείδιο του άνθρακα το πιο κοινό αέριο του θερμοκηπίου και ατμοσφαιρικούς ρύπους, συμπεριλαμβανομένων των αιωρούμενων σωματιδίων, και σε αυτό πιθανά οφείλεται και η διαρκής δυσοσμία στην πόλη. Στις αντιδράσεις των κατοίκων αλλά και του Ιατρικού Συλλόγου, που ζητούν εξηγήσεις, η Περιφέρεια σφυρίζει αδιάφορα. Η μη εγκατάσταση μετρητών αέριας ρύπανσης στο πολεοδομικό συγκρότημα, οι συντονισμένες προσπάθειες συκοφάντησης της Επιτροπής Αγώνα Πολιτών του Βόλου που έχει σχηματιστεί ενάντια στην καύση από την ΑΓΕΤ, με αρωγό φυσικά τις τοπικές αρχές αλλά και την κυβέρνηση που ποιούν την νήσσα, δείχνουν ότι όλα αυτά που αποκαλύπτονται δεν είναι αποκυήματα φαντασιόπληκτων οικολογούντων.

Ο ανεκδιήγητος δήμαρχος Βόλου Αχιλλέας Μπέος, λίγες μέρες πριν γραφτούν αυτές οι γραμμές, παρακολούθησε το ετήσιο συνέδριο του Συνδέσμου Ελληνικών Τουριστικών Επιχειρήσεων στην Αθήνα στο οποίο φιλοξενήθηκε ο διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας που διαχειρίζεται τη Μονάδα Στερεών Αποβλήτων εντός του αστικού ιστού της Κοπεγχάγης. Ο Δανός στην ομιλία του εκθείασε τις νέες τεχνολογίες που εφαρμόζονται στον τομέα της καύσης των απορριμμάτων, οι οποίες παράγουν μηδενικές εκπομπές ρύπων, και παρουσίασε το δανέζικο μοντέλο παραγωγής ενέργειας από σύμμεικτα σκουπίδια, με το οποίο θερμαίνονται περίπου 140.000 νοικοκυριά.

Η παρουσία του Μπέου εκεί δεν ήταν τυχαία, ούτε η φωτογράφιση με τον συμπαθή, κατά τα άλλα, Δανό, ούτε βέβαια και τα εκτενή ρεπορτάζ με την παρουσίαση στον Τύπο. Βέβαια, αν ο Αχιλλέας Μπέος επιθυμεί να κάνει τον Βόλο τμήμα της Δανίας του Νότου, ας είναι γνωστό ότι η Δανία παράγει τα περισσότερα απόβλητα ανά κάτοικο και οι δείκτες της ανακύκλωσής της είναι περίπου στις ίδιες τιμές με αυτές του Βόλου. Στους αποτεφρωτήρες οδηγούνται οικιακά απορρίμματα στα οποία δεν έχει γίνει προδιαλογή, γιατί όσα λιγότερα τόσο μικρότερη παραγωγή θερμότητας και συνεπώς και χτύπημα στα κέρδη των εταιρειών. Αλλά και όσοι αποτεφρωτήρες ανήκουν στο Δημόσιο, σημαίνει μια μικρή οικονομική καταστροφή στον κύκλο εργασιών τους.

Η Επιτροπή Κατοίκων του Βόλου μοιάζει μέχρι τώρα να είναι δραστήρια, ανυποχώρητη και γίνεται ολοένα μαζικότερη και δυναμικότερη. Πάνω της καθρεφτίζεται το πρόσωπο ενός παγκόσμιου κινήματος για την κλιματική αλλαγή, άρα και για την υπεράσπιση της ίδιας μας της ζωής.

*Το κείμενο δημοσιεύτηκε στο Δελτίο Θυέλλης (Νοέμβριος 2019), έκδοση του Δικτύου για τα Πολιτικά και Κοινωνικά Δικαιώματα.

Απάντηση